Zonnebloemen: planten en uitgebreide informatie

Het is de bloem die ons het meeste aan de zomer herinnert: de zonnebloem. De zonnebloem (of Helianthus annuus) is een tot 3 meter hoge, eenjarige plant die komt uit de composietenfamilie. Hij kan gemakkelijk in de tuin gekweekt worden uit een pit en groeit op elke goed gedraineerde grondsoort. Het bloemhoofd van de zonnebloem kan een diameter hebben van wel 30 centimeter. Het kan dat een plant meerdere bloemhoofden voortbrengt. Bij een onvolwassen plant waarvan de bloemknop nog niet geopend is, zien we heliotropisme. Overdag draait de bloemkop dan mee met de zon en keert ’s nachts weer terug in de oostelijke stand. Dit wordt veroorzaakt door de ongelijke groei van de bloeistengel. Als de bloem zich geopend heeft, verstijft de bloeistengel en blijft hij in de oostelijke stand staan.

De herkomst van zonnebloemen

Oorspronkelijk komen zonnebloemen uit Noord- en Zuid-Amerika en werden rond 1000 voor Christus gedomesticeerd. Inca’s vereerden de zonnebloem als beeld van hun zonnegod. Spaanse zeelieden brachten in 1530 de zonnebloem naar Europa. De stengel van de zonnebloem is dik en harig en de bladeren zijn groot, gekarteld en ruw. Ze zijn hartvormig en hebben opvallende nerven. De zonnebloem heeft zijn naam te danken aan de botanicus Carl Linnaeus. Hij gaf de bloem deze naam omdat die hem zo aan de zon deed denken. Heli staat daarbij voor zon en anthos voor bloem.

De verschillende functies van de zonnebloem

De zonnebloem heeft verschillende functies. De bloemen worden allereerst goed door insecten bezocht. Vogels (met name koolmezen en halsbandparkieten) eten in het najaar de vetrijke zaden. Bloemsierkunstenaars gebruiken de nog volle zaadhoofden vaak voor winterse decoraties. Als u een haag zonnebloemen heeft, zorgt u ook voor een goede en natuurlijke windsingel.

Zonnebloemen zaaien en planten

De bekendste zonnebloem is de gele zonnebloem, maar er zijn nog andere variëteiten te verkrijgen. U kunt zonnebloemen zelf eenvoudig zaaien en opkweken. Heeft u niet zo veel tijd? Zaai ze dan door ze ter plekke in de tuin te zaaien. Gebruik er dan wel meer dan nodig, want vogels en muizen woelen de zaaien nog wel eens om. U kunt zonnebloemen ook binnen of in een kas zaaien. Zorg er dan wel voor dat de temperatuur niet te hoog wordt en de hoeveelheid zon niet te veel, want anders worden de zonnebloemen te snel hoog terwijl de steel nog dun is. Het maakt ze dan erg kwetsbaar als ze naar buiten mogen. Ga uitplanten als de wortels de potten beginnen te vullen en doe dat het liefst bij zacht en stil weer. Zorg ervoor dat u in de tuin dezelfde diepte aanhoudt als dat ze in de pot hadden. Als ze te diep staan kunnen de stengels namelijk gaan rotten.

De beste bodem voor zonnebloemen en zonnebloemzaad

Zonnebloemen groeien in principe op elke grondsoort. De jonge planten kunnen alleen wel op te natte klei gaan rotten. Als u het beste uit uw zonnebloemzaden wil halen, dan is het zaak om de grond luchtig te maken en wat organisch materiaal zoals compost toe te voegen. Geef de planten bij droogte water en voorzie ze 1 keer per week van wat vloeibare mest. Ziekten en plagen komen bij zonnebloemen nagenoeg niet voor. Alleen bladluis steekt soms de kop op, maar daar profiteren de vogels en lieveheersbeestje dan weer van, zodat ook dat geen groot probleem wordt.

Zonnebloemen oogsten

Zonnebloemen kunnen bloeien van de maand juli tot en met oktober. Gaat de enorme bloem echt hangen, snijd hem dan af. U kunt de kop laten drogen zodat de zaadjes eruit gehaald kunnen worden. Dit zaad kan een jaar later weer geplant worden en het zaad is tevens eetbaar. Wat ook veel mensen doen is om de zaden te bewaren voor de vogels, want die kunnen in de winter deze versnapering erg goed gebruiken.

De dag van de zonnebloem

Wist u dat het elk jaar op 1 mei de dag van de zonnebloem is? Op deze internationale zonnebloemdag planten mensen wereldwijd zonnebloemzaadjes op ongebruikte stukjes grond in de stad. Het is bedacht in 2008 door de Engelsman Richard Reynolds die vond dat de wereld wel wat meer kleur en liefde kon gebruiken.

Zonnebloempitten

De zonnebloempitten die elke bloem bevat, beschikken over veel voedingswaarde en zijn tegelijkertijd heel gezond. U kunt ze bijvoorbeeld roosteren in een pan met een anti-aanbaklaag om ze vervolgens door de sla te mengen. Ze zijn bijvoorbeeld ook te combineren met pompoen en pijnboompitten. Rusland (waar de zonnebloem in de 17e eeuw terechtkwam door Peter de Grote die ze in Nederland had gezien) is tegenwoordig een van de belangrijkste landen bij de productie van zonnebloemolie. De Russische grond bleek namelijk (samen met de groeiomstandigheden) erg ideaal voor de bloem. Tegenwoordig worden zonnebloempitten in Rusland als een soort chips gegeten; lekker als hapje tussendoor.

De mooiste soorten van de zonnebloem

Naast de standaard gele zonnebloemen zijn er ook zonnebloemen in andere prachtige kleuren. Zo heeft de Velvet Queen rode bloemen. De Italian White is prachtig om in de border te gebruiken. Hij is vertakt, bloeit roomwit en wordt ruim een meter hoog, De Moonwalker heeft wel 6 tot 10 bloemen aan elke steel en wordt zelfs anderhalve meter hoog. De kleur van deze bloem is citroengeel met een chocoladebruin hart. De Teddy Bear is een dwergzonnebloem met gevulde bloemen en wordt maar 60 centimeter hoog. Een absolute aanrader en prachtige borderplant is de Lemon Queen die vanaf eind juli lichtgeel bloeit. Hij kan tot wel twee meter hoog worden en bloeit tot helemaal aan het einde van de herfst.

Andere toepassingen

Zonnebloemen worden ook gekweekt voor vogelvoedsel en als oliekoek voor vee. Ook worden de zaden aan kippen gevoerd zodat hun eierproductie bevorderd wordt en de dooiers donkerder kleuren. Zonnebloemolie (dat van zonnebloemen gemaakt wordt) kan worden gebruikt als massageolie en het verzacht de slijmvliezen bij hoesten en keelontsteking. Bent u tevreden met alle informatie over zonnebloemen en zonnebloemzaden en wilt u ze zelf gaan aanschaffen om in uw tuin te planten? In onze webshop bestelt u heel eenvoudig de zaden van uw keuze.